Türkiye’de bir devir mecmualar edebiyatın nabzını tutuyordu

Edebiyat mecmuaları, Türkiye’de çağdaşlaşma hareketinin başlangıcı sayılan Tanzimat periyodundan bu yana, edebî çeşit ve tekniklerin gelişiminde değerli rol oynuyor. 50’ler ise edebiyat mecmualarının altın yılları olarak kayıtlara geçiyor.

1950’li yıllarda yayınlanan Hisar, Mavi, Pazar Postası, Varlık ve Yeditepe mecmualarının yazınsal anlayışları o periyot okurlara farklı perspektifler sunuyordu. Bu mecmualar, edebî pahaların oluşturulmasında, korunmasında ve değiştirilmesinde kıymetli rol oynadı.

ŞİİRDE MODERNİST BİÇİM

Müellif Aslı Uçar, “Köy romanı tipinin geliştiği, hikayede ve şiirde modernist biçimlerin denendiği 1950’lerde, edebiyat mecmualarının yazınsal üretim ve tüketim şartlarını nasıl etkilediğini görmek lazım.” dedi.

MECMUALAR O YILLARDA DAHA ÇOK SATIYOR

Türkiye nüfusunun yaklaşık 25 milyon, okur-yazar oranının ise yaklaşık yüzde 40 olduğunu düşündüğümüzde o periyottaki tirajların bugünkü edebiyat mecmuası tirajlarından çok daha yüksek olduğunu anlayabiliyoruz.

MUHARRİRLERİN TENKİTLERİNDE HUDUT YOK

Can Yücel, Tarık Buğra, Melih Cevdet Anday, Nurullah Ataç, Orhan Kemal, Attilâ İlhan, Yaşar Nabi, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Memet Fuat, Orhan Veli, Behçet Necatigil, Cahit Sıtkı Tarancı, Yaşar Kemal, Mehmet Çınarlı, Peyami Safa… Müellifler birbirlerini destekliyor, iğneliyor ya da yazılarında epeyce sert tabirlere yer verebiliyorlardı.

GÜNÜMÜZDE EDEBİYAT MECMUALARI

Yarım asır evvel Türkiye’de varlığını sürdüren ve edebiyat dünyasını derinlemesine inceleyen, farklı muharrirlerin bir ortada toplandığı edebiyat mecmuaları, günümüzde çok fazla varlık göstermiyor.

Onun yerine mizah mecmuaları ve gençlerin ağır olarak talep ettiği karikatür mecmuaları bulunuyor.

Ergül Tosun

Kitap sayfası için irtibat:

ergul.tosun@ensonhaber.com