Karadeniz’de keşif çalışmaları meyvelerini veriyor

Fatih sondaj gemisinin geçen yıl Zonguldak Filyos açıklarında Türkiye’nin Karadeniz münhasır ekonomik bölgesinde Sakarya Gaz Alanı Tuna-1 kuyusundaki gaz keşfi, yılın dünyada derin denizlerdeki en büyük, tüm gaz keşifleri ortasında ise ikinci en büyük keşfi olarak kayıtlara geçti.

Memleketler arası Güç Ajansı, keşfin potansiyel ekonomik büyüklüğünün 80 milyar doların üzerinde olduğunu hesapladı.

ÜRETİM 2023 YILINDA BAŞLIYOR

Keşfin akabinde bölgede birinci gaz üretiminin 2023’te başlayarak Türkiye’nin doğal gaz şebekesine verilmesi için çalışmalar süratle devam etti.

Keşif kuyusu olan Tuna-1’in akabinde, Fatih sondaj gemisi Türkiye’nin birinci derin deniz tespit kuyusu olma özelliği taşıyan Türkali-1’de 3 bin 920 metre sondaj derinliğine ulaşarak buradaki çalışmaları 77 günde bitirdi. İkinci derin deniz tespit kuyusu olan Türkali-2’de ise tekrar 3 bin 950 metre sondaj derinliğine ulaşılmasının akabinde rezerv tespit çalışmaları 53 günde tamamlandı. Tespit kuyuları, sahanın özellikleri, sonları ve rezervin boyutlarının net olarak öğrenilebilmesi için değer arz ediyor.

Fatih sondaj gemisi bu iki tespit kuyusunun akabinde yeni keşifler için Kuzey Sakarya Gaz Alanı’nda yer alan Amasra-1 kuyusunda sondaj gerçekleştirdi. Türkiye Petrolleri Anonim Paydaşlığı (TPAO), 28 Mayıs’ta ise Fatih sondaj gemisinin Sakarya Gaz Alanı’ndaki yeni tespit kuyusu olan Türkali-3’te sondaja başladığını duyurdu. Böylelikle, Karadeniz’de 405 milyar metreküp gaz keşfedildiğinin açıklanmasının akabinde iki tespit ve bir keşif kuyusunda sondaj gerçekleştirilirken, üçüncü tespit kuyusunda da çalışmalar sürüyor. Ayrıyeten, geçen yıl TPAO envanterine katılan ve Sakarya Gaz Alanı’nda kuyu testlerini gerçekleştirmekle görevlendirilen Yasal sondaj gemisi de halihazırda Türkali-2’de kuyu testlerini yapıyor.

YENİ MÜJDEYE SON 1 GÜN

Geçtiğimiz günlerde kelam konusu çalışmalara değinen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Cuma günü Zonguldak’ta bir müjde açıklayacağız” açıklamalarında bulunmuştu.

Bunun üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yarın Filyos’a ziyarette bulunması, bölgedeki rezerv artırma ve yeni keşiflere ait açıklama yapması ve Yasal sondaj gemisine canlı ilişki gerçekleştirmesi bekleniyor.

Karadeniz’de tam olarak ne kadar yatırım yapılacağı şimdi belirlenmedi lakin TPAO’nun Sakarya Gaz Alanı Denizaltı Üretim Tesisleri, Denizaltı Nakil Sınırları ve Kara Doğal Gaz Sürece Tesisi Entegre Projesi için hazırlanan ÇED müracaat evrakına nazaran, doğal gazın şebekeye iletilmesi için gerekli üretim ve iletim altyapısına 780 milyon lira yatırım yapılacağı hesaplanıyor. Bu kapsamda, gaz denizin yaklaşık 2 bin 200 metre derinliğinde ve Filyos Sanayi Bölgesi’ne 155 kilometre uzaklıkta kurulacak denizaltı üretim tesisinin bulunduğu gaz bloğunda üretilecek.

İNSANSIZ ÜRETİM-UZAKTAN DENETİM SİSTEMİ

Bu tesis, 2 bin 173 kilometrelik bir alan içerisinde 30-40 üretim kuyusunu birleştirip gazın boru sınırına aktarılmasını sağlayacak ve deniz tabanında heyeti bir şebeke biçiminde çalışacak. İşletme müddetince üretim, uzaktan denetim edilen sistemlerle gerçekleştirilecek ve denizde insan bulunacak rastgele bir tesis kurulmayacak.

Burada üretilen gazın karaya ulaştırılması için denizin 2 bin 200 kilometre derinliğinde 155 kilometrelik çift boru çizgisi kurulacak. Boru sınırıyla Filyos’a gelen gaz burada kurulacak sürece tesisiyle Türkiye’nin gaz şebekesinin standartlarına uygun hale getirilecek.

KADEMELİ ARTIŞ

Deniz altına kurulacak üretim sistemine birinci olarak 6 ila 10 kuyu bağlanacak ve bu kuyulardan günlük 10 milyon metreküp gaz üretilecek. Bu ölçü yıllık bazda 3,5-4 milyar metreküpe denk gelirken, üretim dünyadaki bu tıp alanlarda da olduğu üzere kademeli olarak artacak.

Karadeniz’de en yüksek üretim düzeyine 2027-2028’de ulaşılması beklenirken, bu devirde günlük 40 milyon metreküp, yıllık bazda ise yaklaşık 15 milyar metreküp gaz üretilmiş olacak. Kelam konusu üretim bugünkü sayılarla, Türkiye’nin geçen yıl 48,2 milyar metreküp olan doğal gaz tüketiminin yüzde 30’unu karşılayabilecek.

13,4 MİLYAR LİRALIK YATIRIM

Bu süreçte ayrıyeten Karadeniz’de 10 bin kilometrenin üzerinde bir alanda sismik arama çalışmaları da sürdürüldü.

Öte yandan TPAO, 2021 Yılı Yatırım programına nazaran, Karadeniz’de keşfedilen doğal gazın arama, sondaj ve saha geliştirme çalışmalarına yönelik Sakarya Doğalgaz Alanı Geliştirme Projesi için ayrılan 6,8 milyar liralık ödeneğin de içinde bulunduğu 13,4 milyar liralık yatırım amacıyla KİT’ler ortasında bu yıl en fazla ödenek tahsis edilen kuruluş oldu.