Koronavirüs çocuklarda MIS-C hastalığını tetikliyor

Koronavirüs enfeksiyonu çocuklarda erişkinlerden daha hafif seyir göstermesine karşın daha evvel sağlıklı olan çocuklarda nadiren önemli durumlara yol açabiliyor.

Koronavirüsün kalp kası iltihabı miyokardit ve birçok organla birlikte kalbi de tutabilen iltihabi durumla karakterize olan MIS-C hastalığına neden olabileceğini söyleyen Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Doç. Dr. Fikri Demir, miyokarditin tek başına görülebileceği üzere MIS-C’nin kalp tutulumuyla birliktelik de kendini gösterebileceğini belirterek ebeveynlere değerli ihtar ve tavsiyelerde bulundu.

6 YAŞINDAN BÜYÜK ÇOCUKLARDA GÖRÜLÜYOR

Hastalık ismini Türkçeye çocuklarda gözlenen, birden çok organı tutabilen iltihabi durum olarak çevrilebilecek İngilizce tabirin baş harflerinden almıştır ‘Multisystem Inflammatory Syndrome in Children’. Tipik olarak koronavirüs enfeksiyonundan 3-6 hafta sonra ortaya çıkar. Belirtisiz koronavirüs enfeksiyonu geçirenlerde de görülebilir. Çoklukla 6 yaşından büyük çocuklarda ve genç erişkinlerde gözlenir.

Hastalık ortaya çıktığında bedende virüs bulunmaz. Yalnızca daha evvel koronavirüs enfeksiyonunun geçirildiğini gösteren testlerde olumluluk saptanır. Bu hastalığın bütün organlarda görülebilen damar duvarı iltihabı ve koronavirüs tarafından çok uyarılmış bağışıklık karşılığından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bulguları, uzun yıllardır bilinen Kawasaki hastalığına benzediği için MIS-C başlangıçta Kawasaki gibisi hastalık olarak isimlendirilmiştir.

MIS-C BELİRTİLERİNE DİKKAT

MIS-C hastalığı deri, göz, kemik iliği, kalp, böbrek, akciğer, beyin, mide ve bağırsaklar etkilenebiliyor. Bu organlardan en az ikisinin etkilenmesi beklenir. Tutulan organlarla bağlı kan bedellerinde ve yaygın iltihap göstergesi olan kan bedellerinde anormallikler gözlenir.

Hastalığın belirtileri tutulan organa nazaran değişiklik gösterir. Hastaların birçoklarında birkaç gün süren yüksek ateş vardır. Beraberinde halsizlik, uykuya meyil, düşkün görünüm, şiddetli karın ağrısı, kusma, ishal, gözlerde kızarıklık, ciltte döküntü, ağız içinde lezyonlar, el, ayak parmaklarında kızarıklık ve soyulma, nefes almada zorluk, kas ağrısı, boğaz ağrısı ve baş ağrısı görülebilir. Şiddetli karın ağrısı nedeniyle apandisit zannedilerek ameliyat edilen çocuklar vardır.

MIS-C’de kalp tutulumu olmak zorunda değildir. Tutulum olursa miyokardit, kalp kapağı, kalp zarı ve kalbi besleyen koroner damarların iltihabıyla kendini gösterebilir. Kalp tutulumu olduğunda göğüs ağrısı, çarpıntı, çabuk yorulma, nefes darlığı, ödem, kalp yetersizliği, kan basıncında düşüklük, şok tablosu ve nadiren mevt gözlenebilir. Bu belirtilerin olmaması kalp tutulumunun olmadığı manasına gelmez. Bu yüzden MIS-C ön tanısı alan bütün hastalar çocuk kardiyolojisi uzmanlarınca kalp tutulumu açısından değerlendirilirler.

MIS-C tanısı konulan çocuklar hastaneye yatırılarak tedavi edilirler. Hastalık koronavirüs enfeksiyonu sonrası geliştiğinden bizi koronavirüsten koruyan maske 2 yaş üstü çocuklarda, ara, paklık ve aşılanma üzere tedbirler MIS-C’den korunmada da faydalı olabilir. Önümüzdeki periyotlarda koronavirüs aşısının 12 yaş üstü çocuklara uygulanması planlanmaktadır.