Dünyaca ünlü edebiyatçılar nasıl müellif oldular

Daha ne olsun…

Merakla, sevdiğimiz muharririn yeni romanını beklerken nasıl bir heyecan yaşıyorsak, ünlü isimler de yazarlığa adım atarken tıpkı heyecanı yaşamışlar. Müelliflerin hayatlarını kalemleriyle kazanmak istemeleri aileleri tarafından kabul görmemiş, müelliflik lafını duyduklarında dudak bükmüşler. Bunun sebebi, başı sonu aşikâr olmayan bir meslek olması.

Fransız romancı Balzac, ailesinin ısrarlarına karşın küçük bir ofiste memur üzere yaşamayı kabul etmedi. Ofiste de elinde kalem vardı lakin; o kalemini binlerce şahsa ulaştırabilecek kağıtlara dökmeyi tercih etti.

Paul Auster, küçükken sevdiği beyzbol oyuncudan imza almak isterken yanında kalem olmadığı için imza almadan konutunun yolunu tipmiş, sabaha kadar ağlamış.

O günden sonra yanında kalem bulunduran Paul Auster, böylelikle müellif olmuş.

Başlayalım…

AVUKATLIK YERİNE MÜELLİFLİK

Goriot Baba ve Vadideki Zambak romanlarının muharriri Balzac, avukat olmak yerine müellifliği seçti. Ailesine nazaran oğullarının gittiği yol yol değilidr. Ona yeniden de bir talih sunarlar.

İki yıl içinde çok kıymetli, ünlü bir müellif olamazsa, ya noterdeki küçük odasına geri dönecektir ya da aile başarısız oğullarına artık yardım eli uzatmayacaktır. Böylelikle baba ile oğul ortasında bu tuhaf mutabakat imzalanır.

Mutabakatın sonucunu açıklamaya gerek yok sanırım.

“KALEMİN VAR MI UFAKLIK”

Paul Auster ünlü Amerikalı muharrir.

Nasıl mı müellif oldu?

Anlatalım…

Küçük Paul ailesiyle birlikte beyzbol maçını izlemeye sarfiyat. Hayran olduğu oyuncuyu daha yakından görmek için çok heyecanlıdır. Paul, çok memnundur, zira tuttuğu grup maçı kazanmıştır.

Maç sonunda hayranı olduğu oyuncudan imza almak ister. Oyuncu da, “Kalemin var mı ufaklık.” Lakin o anda Paul’un yanında kalem yoktur. Aksiliğe bakın ki, ne annesinde, ne de babasında kalem vardır.

İmza almadan ıstırapla konuta gelir, sabaha kadar ağlar. O günden sonra yanında kalemi hiç eksik etmez. Dünya Edebiyatı bir müellifi böylelikle kazanmış olur.

Enteresan…

EDEBİYATIN MECNUN OĞLANI

Edebiyat dünyasında ona mecnun oğlan derler. Öyledir de. Silaha meraklı, kitabını eleştiren eleştirmeni döven Ernest Hemingway’den bahsediyorum. Hemingway, genç bir muhabirdir. İspanya İç Savaşı’nı izlemek için çalıştığı gazete tarafından İspanya’ya gönderilir.

Cephedeyken gazete için tuttuğu notları savaş bittikten sonra kitap olarak basmak ister. Çanlar Kimin İçin Çalıyor böylelikle ortaya çıkar.

Daha evvel müelliflik fikri aklında yoktu tabi.

DOSTOYEVSKİ’NİN TERCİHİ

Rus ve Dünya Edebiyatı’nın tertışmasız en kıymetli muharriri Dostoyevski’nin Oğuz Atay üzere mühendis olduğunu biliyor muydunuz?

Olağan, mühendisliğe hiçbir vakit sevmedi. Karakter olarak da epeyce değişik özelliklere sahipti. Mesela kumara düşkün olması, karısının çantasından para aşındırması…

Dostoyevski mühendis olmadan evvel aklı fikri daima yazarlıktaymış. Mühendislik mesleğinde memnun olamayacağını anlayan Dostoyevski, kararı muharrir olmaktan kıldı.

Birinci kitabı olan İnsancıkları yazmaya başladı.

POLİSİYENİN SEVİLEN İSMİ

Agatha Christie, polisiye romanlarının usta ismi. Küçüklüğünde beri içine kapanık olan Christie, arkadaşları üzere oyun oynamıyor, onların ortasına katılmak istemiyordu.

Süreki odasında kendisiyle baş başa kalamayı tercih eden Christie, hiçbir eğitim almadan kendini geliştirdi. Küçkük yaştan itibaren okumaya meraklıydı. Ailesi her ne kadar diğer bir meslek seçmesini istese de, o birinci şiirlerini yazmaya başlamıştı bile.

Şiir yazan bir müellif nasıl olur da içinde vefat barındıran polisiye romanlar müellif. Onu da anlatalım…

Christie kız kardeşiyle argümana girer. İddaları da polisiye roman yazıp yazmayacağıdır. İlk teşebbüsü olan, Belçikalı emekli polis memuru Hercule Poirot’ nun güçlü bir dulun vefatını araştırdığı Styles’da Gizemli Alaka isimli romanı sonunu değiştirmek şartıyla bir yayıncı tarafından yayımlanmak istenince, polisiye roman mesleği başlamış oldu.

MARGUEZ’E BÜYÜKANNE TESİRİ

Gabriel García Márquez, Kolombiyalı Nobel Edebiyat Mükafatı sahibi dev müellif. Gabriel García Márquez’in dedesi savaşlarda komutanlık yapmış üst seviye bir askerdi.

Anılarını anlatmayı çok seviyordu.

Büyükannesi ise küçük Gabriel’e öyküler, masallar anlatırdı.

Büyüklerinden dinlediği efsaneler, masallar, öyküler Gabriel García Márquez’in hayal dünyasını zenginleştirdi, okumaya ve yazmaya merak saldı. Bu merak yıllar sonra Yüzyıllık Yalnızık romanını yarattı.

VİCTORYA DEVRİNİN EN UYGUN MÜELLİFİ

Charles John Huffam Dickens İngiliz muharrir ve toplumsal eleştirmen. En unutulmaz kurgusal karakterlerden kimilerini yaratmasının yanında Victoria zamanının en yeterli romancısı olarak kabul edilir.

Babası boçları yüzünden mahpusa girince yalnız kalan Dickens, yorulmak nedir bilmeden çalıştı. En ağır işlerde çalışarak hapishanede babasına bakıyor, bir yandan da vakit bulduğunda kitap okuyordu.

Yaşadığı şiddetli hayat onu yazarlığa itti. Birinci romanı The Pickwick Papers ile şöhreti yakaldı.

Artık tanınan bir yazardı.

DÜNYANIN YALNIZ ADAMI: KAFKA

Prag’da dünyaya gelen Kafka, edebiyat dünyasının yalnız adamıdır desek yeridir. Almanca konuştuğu için Çekler tarafından, Çekçe konuştuğu için Almanlar tarafından sevilmedi.

Beş yıllık hukuk eğitiminin akabinde avukat Albert Weber’in yanında staj yapmaya başladı. Kafka’nın müellif olma fikri yoktur. Ta ki, hayatının kıymetli dönüm noktalarından sayılan gazeteci Max Brod ile tanışana dek. Max Brod, Kafka’yı ünlü edebiyatçıların ortamlarına sokar, etraf edinmesini sağlar.

Devrin önde gelen muharrirlerinden ilham alan Kafka, birinci yapıtlarını vermeye başlar.

Max Brod olmasaydı, Kafka da olmayacaktı.

Bir bilgi daha!

Öldükten sonra ünlenen bir müelliftir Kafka…

LİSE YILLARINDA BAŞLAYAN EDEBİYAT AŞKI

Meyyit Canlar romanının yazarı Nikolay Vasilyeviç Gogol, şimdi lise yıllarında edebiyat aşkıyla yanıp tutuşur. Fen ve matematik derslerinden nefret eder, edebiyat derslerini hiç kaçırmazmış.

Okulun gazetesine şiirler ve kısa hikayeler muharrir. Bulduğu her kitabı bir solukta okur, adeta kendinden geçermiş. Okul bitmiş, hayat kuvvetli yüzünü göstermeye başlamıştır.

Çalışmak zorundadır Gogol…

Çok sevdiği şehir Petersburg’a sarfiyat. Parasızdır, aklına yazdığı şiirleri ve hikayeleri basmak gelir. Hani olur da ünlenir ve fakirlikten kurtulur. Yayınevi, genç adamın yapıtlarını basmaz. Gogol o akşam konutuna gelir bütün yazdıklarını sobada yakar.

Yakılan hayalleridir tıpkı vakitte.

Gogol pes etmez, Ukrayna’yı anlatan Dikanka Akşamları isimli hikaye kitabını müellif, kitap hayli ses getirir. Ününü pekiştirecek kitap ise Palto olur. Hani Dostoyevski’nin “Hepimiz Gogol’un Palto’sundan çıktık” dediği kitap.

Ergül Tosun

Kitap sayfası için irtibat:

ergul.tosun@ensonhaber.com