İran’ın 8’inci Cumhurbaşkanı seçilen İbrahim Reisi kimdir

İran’da halk, yeni cumhurbaşkanını seçmek üzere dün sandık başına gitti.

Ülkede 59 milyonluk seçmenin yarısından fazlasının ekonomik zorluklar ve halkın bir kesitinin takviyesini alan kimi isimlere adaylık müsaadesi verilmemesi üzerine yükselen boykot davetleri nedeniyle oy kullanmadığı seçimi, ABD’nin yaptırımlar getirdiği muhafazakar yargıç Reisi kazandı.

İBRAHİM REİSİ KİMDİR?

Reisi, 14 Aralık 1960’ta Meşhed’de doğdu. Hukukçu olan Reisi, 1979’daki ihtilalin akabinde mesleğine 1981’de Kereç savcısı olarak başladı. Misyonunda süratle yükselen Reisi, kısa müddette Tahran Başsavcı Vekilliği makamına oturdu.

İbrahim Reisi, İran ihtilal önderi Humeyni’nin talimatıyla 1988 yılında mahpustaki rejim muhaliflerinin idam kararını veren komitede yer aldı.

Rejim muhalifleri tarafından “ölüm komitesi” olarak isimlendirilen 4 kişilik heyette yer alan Reisi, muhaliflerce “katliam ayetullahı” olarak isimlendiriliyor. O devir yaklaşık 3 bin kişinin idam edildiği öne sürülüyor.

Humeyni’nin vefatı sonrası Hamaney periyodunda devlet makamlarında süratle yükseldiği gözlenen Reisi, 1989-1994 yıllarında Tahran Başsavcılığı vazifesinde bulundu. 1994 yılında Devlet Denetleme Kurumu Başkanlığına atanan Reisi, 10 yıl boyunca bu misyonda kaldı.

Reisi, daha sonra 2004’te Yargı Erki Lideri Birinci Yardımcılığı misyonuna atandı. 2014 yılında İran Genel Başsavcılığı misyonuna atanan Reisi, 2016 yılında tekrar Hamaney tarafından Meşhed kentindeki İmam İstek Türbe ve Külliyesi Vakfı Başkanlığına getirildi.

Ülkede 19 Mayıs 2017’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan Reisi, mevcut Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’ye karşı seçimleri kaybetti.

Reisi, kendisinden evvelki Yargı Erki Lideri Ayetullah Amuli Sadık Laricani’nin, Hamaney tarafından misyondan alınarak Sistemin Maslahatını Teşhis Kurulu başkanlığına atanmasının akabinde Mart 2019’da boşalan Yargı Erki Başkanlığı’na getirildi.

Laricani’nin vazife yaptığı periyotla ilgili üst seviye yargı yetkililerine yönelik “yargıda yolsuzluk” soruşturmalarını başlatan Reisi, misyon yaptığı mühlet boyunca sık sık ülkenin en büyük problemlerinden sayılan yolsuzlukların üzerine gitme vurgusu yaptı.

Siyasi tutukluların idam edilmesinde ve 2009’daki toplumsal çalkantıların bastırılmasında oynadığı rol nedeniyle Kasım 2019’da ABD tarafından yaptırım listesine alınan Reisi, idamlarda oynadığı rol hakkında kamuoyunun önünde hiçbir açıklama yapmadı.

İhtilal Muhafızları Ordusu tarafından da desteklendiği öne sürülen İbrahim Reisi’nin ismi, Hamaney sonrasında ülke liderliği makamına oturması beklenen adaylar ortasında geçiyor.